του Κυριάκου Π. Λουκάκου
Μικρό πλαίσιο, μεγάλη μουσική
Ιωάννης Νίκολης και Σβετλάνα Καρπούνκινα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Προσήλθαμε απροετοίμαστοι το κυριακάτικο μεσημέρι τής 23ης Νοεμβρίου στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» τού ΜΜΑ, χάρη δε στο λιτό συλλογικό τευχίδιο τού κύκλου εκδηλώσεων παραμείναμε αλώβητοι από βιογραφικά για … διεθνώς καταξιωμένους, διάσημους, ή ακμαίους, που σταθερά μαστίζουν την γλωσσική και νοητική μας αισθητική και αντίληψη!
Αυτή η ευεργετική άγνοια επέτρεψε την απροκατάληπτη γνωριμία με έναν Έλληνα βιολονίστα, τον Ιωάννη Νίκολη, και την -περισσότερο οικεία μας- συνεργάτιδά του στο πιάνο Svetlana Karpunkina, παρεμπιπτόντως τής σχολής, μ.ά., ενός Victor Merzhanov και ενός Wolfgang Manz, για πρόγραμμα που, αν και «ημικεντρικό», σπανίως φιλοξενείται σε Ελληνική αίθουσα. Ο δεξιοτέχνης συστήθηκε με σκηνικά ευσταλή στάση για το ιδιαιτέρως απαιτητικό εναρκτήριο «Ποίημα» έργ. 25 τού Ernest Chausson, με ήχο διαυγή, αξιοσημείωτης τονικής ακρίβειας και πλούσιο σε χρώσεις, για ένα έργο που τόσο τις έχει ανάγκη, σε εξαίρετης ισορροπίας διάλογο με την ευαίσθητη πιανίστα. Από κοινού δικαίωσαν όχι μόνον τις δεξιοτεχνικές και φραστικές απαιτήσεις αυτής της εμβληματικής (τουλάχιστον για δισκόφιλους) σύνθεσης, αλλά και τον δομικό ειρμό, όπως και το ισχυρό εκφραστικό αποτύπωμά της, που, έστω και υπαινικτικά, ερωτοτροπεί με τις συμφωνικές ενατενίσεις τού συνθέτη μιας από τις λίγες βασικές συμφωνίες τού Γαλλικού ρεπερτορίου.
Επιφυλάσσοντας την σύμπραξη για την αρχή και το τέλος τής συναυλίας τους, οι δύο σολίστ εκχώρησαν με αμοιβαία αβρότητα τους ενδιάμεσους σταθμούς της σε προσωπικές επιδόσεις των ιδίων και των μουσικών τους οργάνων, χωρίς να εκφεύγουν του συνεκτικού πλαισίου εποχής των συνθετών που κλήθηκαν να υπηρετήσουν. Συνεχιστής μιας οικογενειακής παράδοσης, ο 24χρονος ανταποκρίθηκε με αριστοκρατικό φλέγμα ασφάλειας στην 3η από τις 6 σονάτες για βιολί σόλο τού Βέλγου ομοτέχνου του Eugène Ysaÿe, κατά τον Nathan Milstein «τσάρου» τού βιολιού, πραγματική «λυδία λίθο» δεξιοτεχνικής επάρκειας, δοκιμασία στην οποία ανταποκρίθηκε πανηγυρικά, εκτεθειμένος αλλά και ενισχυμένος από την σαγηνευτική ακουστική της αίθουσας.
Ευχάριστα σκοντάψαμε και αυτό το μεσημέρι του εφετινού χειμώνα σε επιλογή από σπουδές για το πιάνο τού Alexandre Skriabin, της δεκαετίας 1894-1903, που η εκλεκτή πιανίστα ερμήνευσε με δακτυλισμό και αποχρώσεις δηλωτικές αφομοίωσης μιας ηχητικά τεκμηριωμένης ερμηνευτικής παράδοσης χάρη στις πολύτιμες εγγραφές τού γαμβρού τού συνθέτη, του Βλαντιμίρ Σοφρονίτσκι.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τον συνδυασμό των καλλιτεχνών να διεκδικεί την μοναδική σονάτα τού César Franck, γαμήλιο δώρο του στον Υζάυ . Και εν προκειμένω μάς γοήτευσε ο σφιχτός αφηγηματικός μίτος της ερμηνείας, με «ορθόδοξη» προσήλωση στη φόρμα τού έργου, η άδουσα ποιότητα της φραστικής τού εγχόρδου στην ολοκλήρωση τού α’ μέρους, η χειμαρρώδης αλλά και με καίριες φωτοσκιάσεις διαχείριση τού allegro, με ευγενή γραμμή στο κέντρο της κίνησης και ασφαλή διαχείριση της δραματικής ολοκλήρωσής της. Εκτιμήσαμε την διόλου ναρκισσιστική διαδικασία μετάβασης εντός των μερών, αίφνης την μαλακτικής εσωστρέφειας εκβολή τού recitativo στην Fantasia τού γ’ μέρους, μια κοινή προσήλωση στην εγγενή ευφράδεια της μουσικής, που εκτονώθηκε στο συμπερασματικό και τόσο λυτρωτικό φινάλε της υπέροχης σονάτας…
