του Κυριάκου Π. Λουκάκου
Η Συμφωνική Ορχήστρα τού Γέιλ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Δεν είναι ασφαλώς συνήθης η περίσταση, μια πλήρους σύνθεσης Αμερικανική ορχήστρα να πραγματοποιεί την «Περιοδεία 2025», από τις 11 έως τις 20 Μαρτίου, με σταθμούς, κατά σειράν, τα Σκόπια, την Θεσσαλονίκη, τα Γιαννιτσά, τον Βόλο και την Αθήνα. Ακόμη και όταν η ορχήστρα αυτή είναι αμιγώς φοιτητική, πολλώ δε μάλλον όταν, παρά το γεγονός ότι αποτελείται από νέους άλλης γνωστικής κατεύθυνσης, φέρει το παγκοσμίως διαπρεπές όνομα τού Πανεπιστημίου Yale! Γιατί ήταν ο ίδιος ο αρχιμουσικός της που, με τυπική Αμερικανική απλότητα, ανακοίνωσε στο πολυάριθμο κοινό τής αίθουσας «Χρήστος Δ. Λαμπράκης», πλημμυρισμένης από επίζηλης σοβαρότητας νιάτα, ότι αποτελεί ταυτοτικό στοιχείο η μη επαγγελματική στόχευση ενασχόλησης με τη Μουσική των μελών τής Yale Symphony Orchestra! Κατ’ αρχήν, ευτυχώς, αφού, όπως με ανακούφιση πληροφορηθήκαμε από το πολυτελούς εκτύπωσης προγραμματικό δελτάριο, «απόφοιτοι…κάνουν καριέρα σε μεγάλες ορχήστρες ανά τον κόσμο, όπως η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης, … τού Ισραήλ, η Συμφωνική της Βοστώνης, … τού Βανκούβερ και η Φιλαρμονική τού Βερολίνου». Παρεμπιπτόντως, το δελτάριο αυτό, βιογραφικής αναφοράς των συντελεστών τής περιοδείας, αποτελεί πρότυπο, για τα αντίστοιχα τμήματα επικοινωνίας των Ελληνικών φορέων, για το μεστό ενημερωτικό του περιεχόμενο, με χαρακτηριστική (και τόσο ενδεικτική σοβαρότητας) έλλειψη επιθετικών προσδιορισμών (οι νοούντες νοήτωσαν)!
Η αήθης μεταβολή παραμέτρων τού πολιτικού περιβάλλοντος στις ΗΠΑ ουδόλως απομειώνει την πορεία μισού αιώνα τής Ορχήστρας, αλλά και την οικογενειακή προϊστορία τού αρχιμουσικού της William Boughton, με ανησυχίες αντάξιες τού συνθέτη πατέρα του Rutland Boughton (1878-1960), οικείου μας σήμερα από την όπερά του «The Immortal Hour» (1912-13), εισηγητή ενός «Αγγλικού Μπάυρώιτ», ο οποίος όμως κατέβαλε το τίμημα τής συστημικής εγκατάλειψης, λόγω των σοσιαλιστικών του πεποιθήσεων και της ιδιότητας μέλους στο ΚΚ Βρετανίας (1926-1956).
Με παρόμοια δεδομένα, η συναυλία προσέφερε ένα ενδιαφέρον πρόγραμμα, εκτός πεπατημένης στο πρώτο μέρος της, με εναρκτήριο έργο την εισαγωγή (1940) στην σουίτα για την κινηματογραφική ταινία «The Sea Hawk» τού Erich Wolfgang Korngold, εισφέροντας ακουστική εμπειρία διαστάσεων υπερδύναμης με όχημα την πλούσια ενορχήστρωση τού Αυστριακού «εμιγκρέ» στο Χόλυγουντ. Ανακάλυψη υπήρξε και το «Βαλς» από τους «Four Black American Dances» τού Carlos Simon(*1986), που ενσωμάτωσε εύστοχα καταβολές και παραλληλίες με σελίδες των Ραβέλ, Μπουζόνι και Στράους, στην χαρακτηριστική αναδρομή όλων σε σύμπαν νοσταλγίας. Η «River Suite» αποκάλυψε πτυχή συμφωνιστή τού -εν άλλοις διασήμου- Duke Ellington (1899-1974), μια υδάτινη περιήγηση με εκρηκτικό διονυσιασμό για την «Πηγή», έναν «Μαίανδρο», με στοιχεία τζαζ και πλοηγό το φλάουτο, μιαν ανάπαυλα στη «Λίμνη» λικνισμού των εγχόρδων, ιντερλούδιο γαλήνης στην πολυμερή ακολουθία.
Την συναυλία έστεψε η 4η συμφωνία τού J.Brahms σε μια καλώς οργανωμένη ανάγνωση, με ζωηρά τέμπι και με ευπρόσδεκτη λυρική φόρτιση της μελωδικής πλησμονής τού συνθέτη. Νεανικός δυναμισμός, τήρηση της επανάληψης και ανάδειξη δευτερευουσών φωνών χαρακτήρισαν το σύντoμο allegro giocoso, με επιστέγασμα την αξιομνημόνευτης κυοφορίας και ανάλυσης των παραλλαγών Passacaglia και σειρά «ανκόρ» που την ακολούθησαν!
