Από τον Μότσαρτ στον Ντβόρζακ με την ΚΟΑ

τού Κυριάκου Π. Λουκάκου

Από τον Μότσαρτ στον Ντβόρζακ με την ΚΟΑ

Υπό τους ήχους τού ρόντο, Κ.382 τού W.A.Mozart, από φορητό cd player, επιστρέψαμε, για τις ανάγκες τού κειμένου, στην ατμόσφαιρα τής αίθουσας «Χρήστος Δ. Λαμπράκης» (Φίλων τής Μουσικής) τού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και τη συναυλία τής 21^ης Μαρτίου. Η σκέψη μας στρεφόταν στον χειμαζόμενο Ντάνιελ Μπάρενμπόιμ που μάς συντρόφευε από το ηχείο υπό έναν βαρύ ανοιξιάτικο ουρανό. Αναλογισθήκαμε όχι μόνο την κατανοητή πικρία τού τιμημένου με βραβείο «Θεοφανώ» καλλιτέχνη, λόγω της εντεινόμενης αγριότητας στην Οικουμένη, ενάντια στην οποία με πεισματική εθελοντική συνέπεια ανέκαθεν αγωνίζεται, αλλά και την παραλληλία βάθους τού επιφανειακά «χαριτωμένου» 10λεπτου allegretto grazioso τού «divin Mozart» με την αντιστοίχως απατηλή ανεμελιά τού εναρκτήριου molto allegro τής 40^ης και πλέον δημοφιλούς από τις 46 συμφωνίες τού συνθέτη, το δίχως άλλο λόγω τής εντατικής δευτερογενούς της αξιοποίησης, τόσο στο πλαίσιο διασκευών όσο και για διαφημιστικούς σκοπούς τής καταναλωτικής κοινωνίας.

Με αυτήν την προτελευταία τού δημιουργού της συμφωνία εγκαινίασε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών την τακτική της συναυλία εκείνης τής Παρασκευής με τον παλιό γνώριμό της μαέστρο και πανεπιστημιακό Μίλτο Λογιάδη στο πόντιουμ ενός συνολικά ευρείας στόχευσης και, γι’ αυτό ακριβώς, διττώς απαιτητικού προγράμματος. Ο συνδυασμός τους όντως απέδωσε, αφού η τόσο δαπανημένη αυτή συμφωνία υπηρετήθηκε σε επίπεδο ολκής ήδη από το ακανθώδες στην επιφανειακή του απλότητα α’ μέρος, με τέμπο ευκίνητο, αλλά όχι αγχώδες, με την απαραίτητη φρονούμε στις μέρες μας τήρηση τής επανάληψης και με μια φραστική και ευρύτερα ηχητική άποψη σύγχρονη, εκείνη δηλαδή που υιοθετεί μέση οδό σε σχέση με ιστορίζουσες ερμηνευτικές τάσεις, ώστε να μην χάνονται οι λικνιστικοί υπαινιγμοί μυστηρίου και ερωτημάτων, συντηρώντας παραλλήλως περιθώριο διθυράμβου, όπως αποδόθηκε από τα κόρνα τής ΚΟΑ. Σε διάρκεια που χρονομετρήσαμε στα 7 περίπου λεπτά, η οικονομία επαναλήψεων τού πρωτότυπου andante υπέμνησε τον αντίποδα τής ηχογράφησης τού Μπρίττεν, με σταθερή την φραστική χάρη των εγχόρδων, την ευφρόσυνη αναλυτικότητα και τον χαλαρής εγρήγορσης βηματισμό, που εμπόδισαν την κίνηση να εκφυλισθεί σε ακολουθία προβλέψιμης μετρικότητας. Η αλλαγή ατμόσφαιρας, με ένα υπερταχύ μενουέτο χωρίς ενδιάμεση διάσπαση τής αγωγικής επιλογής, οδήγησε σε καθαρτήριας λειτουργίας καταληκτικό allegro assai, εστεμμένο με φινέτσα και ελαφράδα.

Δημοφιλείς σελίδες τού μελωδικά αστείρευτου Antonin Dvorak επεφύλασσε η εκδήλωση μετά το διάλειμμα. Εδώ είχαμε να αντιμετωπίσουμε ένα Λογιάδη πιο παρεμβατικό, που κυριολεκτικά φώτισε για εμάς την σύντομη εισαγωγή «Καρναβάλι», αναδεικνύοντας ένα οιονεί νεραϊδίσιο «υδάτινο» στοιχείο στην ενορχήστρωση και αίροντας την ΚΟΑ σε επιδόσεις ιδιωματικής ερμηνείας. Ιδεωδώς μολαταύτα και συνεκτιμώντας την φιλοξενία τού Ναρέκ Χακναζαριάν, Α’ Βραβείου στον 14^ο Διαγωνισμό Τσαϊκόφσκι τής Μόσχας, θα επιθυμούσαμε λιγότερη αναζήτηση παράπλευρων λεπτομερειών στο κοντσέρτο για βιολοντσέλο και περισσότερο χώρο στον παθιασμένο νεαρό Αρμένιο και τον πλούσιο, πεντακάθαρο, μεστό ήχο του, που, ακόμη και στο adagio ma non troppo, «παρενοχλήθηκε» στη ρομαντική φόρτιση τής εκφοράς του από την ανταγωνιστική ανάδυση δευτερευουσών φωνών έναντι τής φέρουσας κεντρικής μελωδικής γραμμής…